CapEx / OpEx คืออะไร?

ความหมายโดยละเอียด

CapEx ครอบคลุมรายการ เช่น การปรับปรุงห้องพัก การติดตั้งระบบอาคาร หรือการซื้ออุปกรณ์ที่มีอายุใช้งานหลายปี โดยทั่วไปจะรับรู้เป็นสินทรัพย์และทยอยบันทึกค่าเสื่อมราคาตามอายุการใช้งาน

OpEx ครอบคลุมค่าใช้จ่ายประจำ เช่น ค่าสาธารณูปโภค วัสดุสิ้นเปลือง ค่าบำรุงรักษาตามปกติ และค่าบริการจากผู้รับจ้าง รายการเหล่านี้มักรับรู้เป็นค่าใช้จ่ายในงวดที่เกิดขึ้น

หลักการจำแนก

การพิจารณาควรดูว่ารายจ่ายสร้างสินทรัพย์ใหม่ ยืดอายุการใช้งาน หรือเพิ่มประโยชน์เชิงเศรษฐกิจในอนาคตอย่างมีสาระสำคัญหรือไม่ ตัวอย่างเช่น การเปลี่ยนระบบปรับอากาศทั้งระบบมูลค่า 4,000,000 บาทอาจเป็น CapEx ขณะที่ค่าตรวจเช็กและเปลี่ยนอะไหล่ตามรอบ 80,000 บาทมักเป็น OpEx ทั้งนี้ต้องเป็นไปตามนโยบายบัญชีและเกณฑ์มูลค่าของกิจการ

เกณฑ์มาตรฐานอุตสาหกรรม

โรงแรมมักกันเงินสำรองเพื่อทดแทนสินทรัพย์ประมาณ 3% ถึง 5% ของรายได้รวมต่อปีเป็นกรอบอ้างอิง แต่ความต้องการ CapEx จริงขึ้นอยู่กับอายุอาคาร ระดับแบรนด์ และแผนปรับปรุง ส่วน OpEx ควรควบคุมผ่านงบประมาณรายแผนกและเปรียบเทียบกับรายได้หรือปริมาณงาน

การใช้งานจริงในโรงแรม

ผู้จัดการทั่วไปใช้แผน CapEx เพื่อจัดลำดับโครงการลงทุนและขออนุมัติจากเจ้าของ ขณะที่ OpEx ใช้ควบคุมค่าใช้จ่ายประจำผ่าน P&L การจำแนกผิดอาจทำให้กำไร สินทรัพย์ และงบประมาณของแต่ละงวดคลาดเคลื่อน